Làm việc ở Công ty nhỏ hay Lớn

Spread the love

Ắt hẳn, đôi khi chúng ta cũng tự đặt câu hỏi cho bản thân, nên làm việc ở cty lớn hay nhỏ nên hôm nay mình thử viết 1 bài phân tích về vấn đề này :
“Tôi nên làm việc ở công ty nhỏ hay công ty lớn”
Trước khi phân tích luận điểm này, chúng ta cần đưa ra các định nghĩa như bên dưới

  • Làm việc hay Lao Động nghĩa là gì, động lực nào ảnh hưởng đến lao động
  • Công ty lớn là tổ chức như thế nào
  • Công ty nhỏ là tổ chức như thế nào

Định nghĩa của lao động : Lao động là hoạt động có mục đích của con người nhằm biến đổi các vật chất tự nhiên thành của cải vật chất cần thiết cho đời sống của mình. Vậy động lực lao động của con người có phải chỉ cần thỏa mãn các nhu cầu cần thiết cho đời sống của mình ?

Trong quyển “Mặt phải của phi lý trí”, Dan Ariely có mô tả một thí nghiệm , nội dung thí nghiệm như sau : con vẹt được cho ăn trong 2 môi trường, họ cho con vẹt ăn 2 loại hạt, 1 loại thì con vẹt phải dùng mỏ để cắn vỡ phần vỏ cứng bên ngoài, một loại thì người ta đã đập vỡ phần vỏ cứng bên ngoài. Họ cho 2 loại thức ăn vào 2 đĩa, và lúc nào con vẹt cũng chọn phần thức ăn có vỏ cứng bên ngoài, cắn vỡ nó và thưởng thức phần thức ăn ngon lành bên trong.
Thí nghiệm chứng tỏ, với con vẹt, nếu chỉ muốn tìm thức ăn thì con vẹt có thể chỉ cần chọn đĩa có sẵn thức ăn, thay vì chọn loại thức ăn nó phải dùng mỏ bóp vỡ vỏ rồi mới thưởng thức phần thức ăn ngon lành bên trong.

Điều này cho thấy không chỉ đối với con người , mà với cả loài vật, động lực của lao động không đơn giản chỉ làm đầy cái bụng mà nó còn nhiều nguyên nhân sâu xa hơn. Theo như tháp nhu cầu của Maslow, thì ở phía dưới của tháp là các nhu cầu thiết yếu nhất : nhu cầu vật lý (ăn mặc, ở … ), cao nhất chính là các nhu cầu “Bản thân được công nhận“. Vậy chúng ta làm việc ngoại trừ mục tiêu là lo cho đủ cái ăn cái mặc, còn hướng đến mục tiêu cao hơn, lý tưởng hơn là chúng ta có được cảm giác mình được ghi nhận thông qua các đóng góp của mình ?

                                                     Ảnh 1. Tháp nhu cầu của Maslow

Nào chúng ta hãy thử cùng nhau tiếp tục định nghĩa về Công ty lớnCông ty nhỏ
Định nghĩa Công ty lớn : Cty lớn là những công ty vốn mạnh từ vài chục đến cả trăm triệu đô. Xung quanh chúng ta là vô vàn những người có kinh nghiệm, chuyên viên ở lĩnh vực của họ, đối với sinh viên mới ra trường hay nhân viên mới thì điều này là cực tốt. Ở đó cấu trúc hệ thống đã gần như toàn vẹn, mọi thứ trong hệ thống đó vận hành với nhau cực trơn tru, nếu bạn là nhân viên mới, bạn sẽ trải qua gần cả năm trời ngồi không training cho đến khi có thể tự cán đán công việc một mình. Bạn có trải nghiệm “Canteen”, Phòng Gym, các dịch vụ cộng thêm cao cấp khác mà chỉ có công ty lớn mới đủ tiềm lực tài chính hỗ trợ nhân viên của họ. Tuy nhiên đó chỉ là 1 phía của bức tranh...
ắt hẳn chúng ta đã từng nghe “than phiền” về sự nhàm chán của các cty lớn. Ở đó chúng ta chỉ là hạt muối giữa biển, và hạt muối đó có hay không thì biển vẫn mặn. Chúng ta có thừa thời gian và sức khỏe để học thêm những điều mới, nhưng khá là họa hoằng lắm thì những đề xuất cải tiến từ những thứ ta học được, được áp dụng vào tổ chức. Dù ít dù nhiều một tổ chức lớn ít nhiều đều mang màu sắc chính trị, ở đó chúng ta không tranh đấu để phát triển mà thường tranh đầu vì quyền lợi tổ chức.

Ảnh 2. Mức độ ảnh hưởng Nhân viên mới của công ty lớn  (Minh họa)

Thế nhưng có chắc là chúng ta sẽ startup ngay là đúng ?. Thật sự là mình không khuyến khích nếu các bạn chưa cảm thấy sẵn sàng, vẫn còn nghĩ startup là một hot trend để chứng tỏ bạn theo kịp thời đại.
Có nhiều thứ chúng ta có thể học được từ tổ chức lớn :

  • Họ đã từng gặp phải vấn đề để có thể tồn tại và trưởng thành cho đến bây giờ
  • Chúng ta có đội ngũ chuyên gia “xịn” để học hỏi
  • Chúng ta có một môi trường lớn , đủ rộng để quan sát rõ
  • Trải nghiệm được văn hóa Công ty
    • Văn hóa là thứ cần có thời gian để định hình, tổ chức lớn tồn tại đủ lâu để văn hóa có thể phát triển (FPT chẳng hạn, Vinagame.. chẳng hạn )
    • Công ty nhỏ cũng có văn hóa riêng , nhưng nó ở dạng đang phát triển, chưa rõ ràng được như các tổ chức lớn

Vậy thì có lộ trình của chúng ta sẽ theo kiểu :

Hình 3. Mô hình học hỏi – thực hiện

Định nghĩa công ty nhỏ :

  • Đó là một cty mà một thành viên phải kiêm nhiệm khá là nhiều nhiệm vụ, nhân sự mỏng nên đó là cách để tận dụng resources, ở đó chúng ta sẽ thấy một anh Developer kiêm luôn nhiệm vụ designer cũng như là nhân sự chỉ vì anh lỡ thích làm việc với con người.

                                           Hình 4. Bạn sẽ phải trở nên “đa năng” (Minh họa)
  • Bạn sẽ ở một công ty mà nhẵn mặt từng thành viên, kiêm tính xấu của họ, thế nhưng chỉ ở tổ chức nhỏ, sự tin tưởng mới dễ phát triển, ở đây tin tưởng là tin tưởng lẫn nhau giữa các thành viên trong tổ chức. Nhờ tiền đề đó những công ty nhỏ sẽ là những công ty có giao tiếp với nhau khá tốt.

    Hình 5. Tin tưởng – giao tiếp thẳng thắn là điều các bạn sẽ trải nghiệm nếu startup
  • Công ty nhỏ cũng là một công ty yêu cầu cao ở đội ngũ nhân viên của mình, ở đó nhiều khi chúng ta phải nắm ít nhất là 2 kĩ năng nghiệp vụ / kĩ thuật khác nhau (Ví dụ :  bạn vừa phải có khả năng code javascript vừa có khả năng viết testscript … ) , dù thế nào đi nữa bạn cũng được đảm bảo là sẽ không có 2 ngày làm việc nào của bạn là trùng nhau hoàn toàn cả, cảm giác luôn luôn mới mẻ.

    Hình 6. Bạn không chỉ là một developer thường với một ngôn ngữ, bạn là FullStack Engineer
  • Tiếp theo, do phải làm nhiều việc điều các bạn phải luôn đối mặt là “Một núi việc”, do vậy nếu ko vững vàng và kiên định stress thường trực là điều bạn luôn phải đối mặt. Đơn cử Elon Musk làm việc với hơn 100 giờ / tuần liên tục suốt 15 năm qua. Nếu bạn không thực sự sẵn sàng, đừng như Musk.

                                     Hình 7. Một “núi việc” là đặc sản của các công ty startup
  •  Cuối cùng ở có một câu nói làm mình rất ân tượng “Contributing far more than you cost”, tiếng Việt đại để là “Làm việc đến quên (khả năng/ giới hạn) mình”, thật ra câu này ở đây không phải là bỏ quên tất cả gia đình, người thân … nhưng nhấn mạnh “Khi bạn đang làm việc thì hãy cố gắng cống hiến hơn cả khả năng mình hiện có”  (Ở đây mình có lấy trích dẫn từ quyển “Đúng Việc” của tác giả Giản Tư Trung), nếu điều này đúng ở tất cả các tổ chức mà chúng ta làm việc hay đóng góp , thì nó càng đúng với những công ty nhỏ, nơi mà các cá nhân sáng lập “ăn ngủ” cùng với công việc kinh doanh.

    Hình 8. Hãy làm hơn cả khả năng hiện có của bạn                                          (Minh họa )

Tóm lại nếu bạn vừa ra trường , hãy đến nhìn và học hỏi ở các tổ chức lớn, khi thời cơ đến với sự chuẩn bị có sẵn, chúng ta có thể “think big” , vì luôn tâm niệm đóng góp nhiều hơn những gì mình đang có, phần thặng dư sẽ được tích lũy lại bên trong chúng ta (khả năng học tập, khả năng làm việc áp lực … cũng sẽ được nâng cao rất nhiều.). Và rồi công ty nhỏ cũng sẽ trở thành công ty lớn, đó là điều hoàn toàn không thể tránh (tất nhiên tôi và bạn khi tham gia startup đều muốn cty mình dầy công xây dựng trở nên lớn mạnh ) , mà lại còn rất đáng mừng. Công ty cũng sẽ phải chuyển mình để trở nên phù hợp hơn so với tình hình hiện tại, tuy nhiên cốt lõi vẫn là : “Tự do. Linh hoạt. Trách nhiệm. Sáng tạo. Tin tưởng” , dù là công ty “vài” thành viên hay nó đã phát triển lên cả ngàn thành viên.

 

Notes :

  • “The Upside of Irrationality: The Unexpected Benefits of Defying Logic at Work and at Home” Tác giả: Dan Ariely . ISBN: 0061995037
  • “Đúng việc” . Tác giả:  Giản Tư Trung
  • Bài viết có sử dụng một số hình ảnh trên google.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *